Yatırım Yapmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz

Yatırım Yapmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz
30 Temmuz 2016 tarihinde eklendi, 1.216 kez okundu.

Yatırım Yapmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz? başlıklı yazımda yatırım yapma fikrine teknik açıdan değil de anlayış açısından bakacağım. Yani size hangi yatırım aracına yatırım yapacağınızı anlatmak yerine, basit bildiğiniz ama üzerinde durmadığınız veya asıl fotoğrafı kaçırdığınız konusu üzerinde duracağım.

Çoğu insan, tasarrufa başlamak için otuzlu, kırklı ve ellili yaşlarına kadar bekler. Bir daha genç olamayacaklarını ve emeklilik günlerinde yazlık ev almak ya da dünyayı dolaşmak için kısa süre içinde ekstra paraya ihtiyaç duyacaklarını, ancak o zaman anlarlar. Böylece yatırım yapmak zorunda olduklarını anladıkları anda, yatırımlarının büyümesi için gereken değerli yılları kaçırmış olurlar. Yatırım yapmak yerine yarını düşünmeden ellerinde ne varsa harcarlar. Aslında bu harcamaların çoğu, çocuklar için yapılan harcamalar, doktor faturaları, okul ücretleri, sigorta poliçeleri, evin onarım masrafları gibi gerekli harcamalardır. Bunlardan sonra elde kalmıyorsa, yapılacak bir şey yoktur. Aslında genellikle elde biraz para kalır ama insanlar bunu yatırıma yöneltmeyip lüks restoranlarda yemek ya da galerideki en pahalı arabayı almak için harcarlar. Böylece ceplerinde sosyal güvenlik hakları dışında hiçbir şey olmadan bir anda hayatlarının sonbaharına girdiklerini görürler. Sosyal güvenlik haklarıyla yaşamak öyle kolay bir şey olmadığı için de hayatın tadını çıkarıyor olmaları gereken zamanda kendilerini biraz sıkıntıya sokmuş olurlar.

Bu durumdan kaçınmanın en iyi yollarından biri, mümkün olan en erken yaşlarda, henüz ailenizin evinde yaşarken tasarrufa başlamaktır. Başka hangi zaman harcamalarınız bu kadar düşük olur? Besleyecek çocuklarınız yoktur; size aileniz bakıyordur. Eger onlara kira da ödemiyorsanız en iyi durumdasınız demektir. Böylece çalışıyorsanız bütün kazancınızı gelecekte geri dönecek yatırımlara ayırabilirsiniz. Size aileniz bakarken kenara ne kadar çok para ayırabilirseniz, günü gelip evden ayrıldığınızda ve harcamalarınız bir anda yükseldiğinde o kadar iyi olur.

Düzenli bir biçimde yapabileceğiniz kadar tasarruf yapın. Bu miktar ayda on Dolar da olabilir, yüz Dolar da olabilir, beş Dolar da…

Son haberlere göre giderek daha çok sayıda yirmili ve otuzlu yaşlardaki insan, başını sokacak bir ev, kullanabileceği TV, video, jimnastik aleti gibi ücretsiz kolaylıklardan yararlanmak için ailelerinin evine dönüyor. Bu eğilim, Amerika’nın dünyayı fethetme cesaretinden yoksun bedavacı bir yeni nesli yetiştirdiğinin göstergesidir. Ama bu eğilimin, The Wall Street  Journal’ın geçenlerde attığı “X Kuşağı Emeklilik Dönemi İçin Tasarrufa Başlıyor” manşeti dışında pek dile getirilmeyen bir de iyi yanı vardır. Haberde, kayıp kuşak veya Y kuşağı diye adlandırılan nesle ait olan yirmili yaşlardaki bu beleşçilerin kazançlarını biriktirdikleri anlatılmaktadır. Görünen o ki bu gruptaki tasarrufçuların sayısı, şu anda bir şeyler almayı gelecek için para biriktirmeye tercih eden ailelerinden daha fazladır. Y kuşağı, kendisini kurtarmak için sosyal güvenlik haklarına güvenemeyeceğini anlamıştır. Anne babalarının kredi kartı borçlarını ödemek için nasıl çabaladıklarını görüp aynı hataya düşmekten korunmaya çalışmaktadır. Mali bağımsızlık istemekte ve hesapları hâlâ ailesi öderken bu doğrultuda çalışmaya başlamaktadır.

Bu çok olumlu bir gelişmedir. Umudumuz, bugün onlu yaşlarında olanların da herkesin düştüğü pahalı araba tuzağından kaçarak yirmili yaşlarındaki büyüklerinin izinden gitmesidir.  Ancak birçok genç, araba almak için bekleyememekte, ilk işlerine girdikleri anda araba taksitlerinin kölesi olmaktadır.

İkinci el bir Ford Escort yerine pırıl pırıl, yeni bir Camaro kullanmak çok daha güzeldir ama güzelliğin uzun vadeli maliyeti çok ağırdır. Güzelliğin maliyeti nedir? Joe Bigbelly ve Sally Cartwheel örneklerine bakalım:

Bigbelly, Wal-Mart’ta tezgahtar olarak işe başlar. Ailesinin evinde yaşadığı ve her dolarını tasarruf edebildiği için 20.000 Dolarlık yarış tipi bir Camaro’nun peşinatı olan 2.000 Doları ödeyebilir. Kalan 18.000 Dolar için de araba kredisi alır. Kredi sözleşmesini ailesi imzalar ama parayı Bigbelly ödemektedir. Beş yıllık, yüzde 11.67 faizli bu kredi için finansman şirketine ayda 400 Dolar ödemektedir. İlk ödemede zarfı yapıştırıp 400 Dolar’a elveda derken oldukça üzülür ama Camaro’suyla dolaşırken her şeyi unutur. Arkadaşları da ona arabasının ne kadar güzel olduğunu söylemektedir. Birkaç ay sonra arabanın kapısında çizikler, halısında lekeler vardır ve artık park yerine geldiğinde kimse “vay be!” çekmemektedir. Artık herhangi bir arabadan farkı kalmamıştır ama Bigbelly her ay taksit ödemektedir. Arabanın ve sevgilisinin masraflarını karşılayabilmek için gece mesaisine kalmaktadır. Bu durumda da kızlarla buluşmak için fazla zamanı kalmamaktadır. Beş yılın sonunda Bigbelly, kendisine en güzel zamanlarını kaybettiren Camaro’sundan bıkmıştır. Faizi 6.000 Dolar tutan krediyi ödemiştir. Bir başka deyişle Bigbelly arabasına, vergiler, sigorta primleri, benzin, yağ ve bakım masrafları hariç 26.000 Dolar yatırım yapmıştır. Ama Camaro’da artık lekeler ve çarpma izleri vardır ve motor da biraz hırıltılı çalışmaktadır. Bigbelly onu satsa, 5.000 Dolar’dan fazla etmez. Demek ki 26.000 Dolarlık yatırım sonucunda elinde artık sevmediği 5.000 Dolarlık bir araba vardır.

Sally Cartwheel de ailesinin evinde yaşamakta ve Wal-Mart’ta, Bigbelly’den birkaç metre ötede çalışmaktadır, ama böyle çekici bir araba almaz. Biriktirdiği 2.000 Dolarla kullanılmış bir Ford Escort alır. Parayı nakit olarak ödediği için takside girmemiştir. Böylece bir finansman şirketine ayda 400 Dolar ödeyeceğine bu parayı bir fona yatırmaktadır. Beş yıl sonra Bigbelly arabasının son taksidini öderken Cartwheel’in yatırım yaptığı fonun değeri ikiye katlanmıştır. Hem fonun değerinin katlanması hem de sürekli akan aylık 400 Dolarlar sonucunda Cartwheel’in yatırımı, yaklaşık 30.000 Doları bulmuştur. Escort’u hâlâ kendisini işe getirip götürmektedir ve üzerindeki çizikler ile çarpma izleri konusunda hiç kafa yormamaktadır. Çünkü Cartwheel arabasına hiçbir zaman yatırım gözüyle bakmamıştır. Ona göre araba bir ulaşım aracıdır. Biz bu doğru ekonomik davranış hikayesini bitirirken, Cart-wheel’in kendi evi için peşinat verecek, dolayısıyla ailesinin evinden taşınacak kadar parası vardır. Bigbelly ise bedavacılığa devam etmektedir. Cartwheel’e çıkma teklif eder ama o kendisine ev göstermek isteyen bir emlakçıyla buluşur.

Yatırım Yapmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz? yazım, başında da söylediğim gibi ‘findeks kredi notumu nasıl yükseltirim’ gibi bir soruya cevap vermek üzere planlanmadı. Kısaca sözün özü şudur ki; teknik olarak kendinize yatırım planı çizmeden önce temelde ihtiyaçlarınızı belirlemek ve olabilecek en erken yaşta tasarruf etmeye başlamalısınız. Bu şekilde geleceğinizi garanti altına almaya başlayabilirsiniz.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git